(सूत्रसंचालक मंचावर येतो)

सूत्रसंचालक: "नमस्कार! आजच्या या ज्ञानमयी प्रभाती, विज्ञानाच्या अथांग विश्वात विहार करण्यासाठी जमलेल्या माझ्या सर्व बालवैज्ञानिक मित्रांचे, आदरणीय मुख्याध्यापक, पूजनीय गुरुजन आणि उपस्थित मान्यवरांचे मी शब्दसुमनांनी स्वागत करतो."

कार्यक्रमाची सुरुवात एका छोट्या प्रेरणादायी कवितेने करूया:

"आज 28 फेब्रुवारी, म्हणजेच आपला 'राष्ट्रीय विज्ञान दिन'. अज्ञानाचा अंधार दूर करून मानवी जीवनात प्रगतीचा सूर्य उगवणाऱ्या विज्ञानाचा उत्सव साजरा करण्यासाठी आज आपण येथे एकत्र आलो आहोत."

"मित्रांनो, हा दिवस आपल्यासाठी अभिमानाचा आहे. 28 फेब्रुवारी 1928 रोजी थोर भारतीय शास्त्रज्ञ सर चंद्रशेखर वेंकट रमण यांनी 'रमण परिणाम' (Raman Effect) या जागतिक स्तरावरील क्रांतीकारी शोधाची घोषणा केली होती.

त्यांच्या या अतुलनीय संशोधनासाठी त्यांना 1930 मध्ये विज्ञानातील सर्वोच्च असा 'नोबेल' पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले. विज्ञानात हा बहुमान मिळवणारे ते पहिले भारतीय आणि पहिले आशियाई शास्त्रज्ञ ठरले. आपल्या देशातील या महान शोधाची आठवण ठेवण्यासाठी आणि लोकांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन वाढवण्यासाठी भारत सरकारने 1987 पासून हा दिवस राष्ट्रीय स्तरावर साजरा करण्यास सुरुवात केली."

"आजचे युग हे विज्ञानाचे युग मानले जाते. विज्ञान म्हणजे केवळ जाडजूड पुस्तके किंवा प्रयोगशाळा नव्हे, तर आपल्या रोजच्या जीवनातील प्रत्येक क्रिया म्हणजे विज्ञान आहे.

सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत आपण जे तंत्रज्ञान वापरतो, मग तो भ्रमणध्वनी (Mobile) असो, संगणक असो किंवा वैद्यकीय क्षेत्र, हे सर्व विज्ञानाचेच आविष्कार आहेत. विज्ञानामुळेच मानवाने अंतराळात झेप घेतली असून आपले जीवन अधिक सुसह्य आणि वेगवान बनले आहे. पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी देखील आज आपण विज्ञानाची मदत घेत आहोत."

"आज आपल्या शाळेतील विद्यार्थ्यांनी अनेक कल्पक विज्ञान प्रकल्प आणि मॉडेल्स तयार केले आहेत. विज्ञान हे केवळ शिकण्यापुरते मर्यादित न ठेवता ते 'निर्माण' करणे महत्त्वाचे आहे.

विद्यार्थ्यांच्या मनातील कुतूहल जागवणे ही शिक्षकांची जबाबदारी आहे, तर विचारपूर्वक प्रश्न विचारणे हे विद्यार्थ्यांचे कर्तव्य आहे. जेव्हा आपण एखादी गोष्ट डोळे झाकून न स्वीकारता त्यामागील कारण शोधतो, तेव्हाच आपल्यात खऱ्या अर्थाने वैज्ञानिक दृष्टिकोन रुजतो."

"विज्ञानाचा हा वारसा पुढे नेण्यासाठी ही काही घोषवाक्ये आपण नेहमी लक्षात ठेवूया:

• • 'मनात जागवा विज्ञानाची ज्योत, देशाचा घडवा उज्ज्वल स्रोत.'
• • 'अंधश्रद्धा सोडा, विज्ञानाशी नाते जोडा.'"

"विज्ञानाचा हा प्रवास कधीही न संपणारा आहे. आजच्या या विज्ञान महोत्सवात सहभागी झालेल्या सर्व विद्यार्थ्यांचे मी मनापासून कौतुक करतो. आपण सर्वांनी आज असा संकल्प करूया की, विज्ञानाचा उपयोग नेहमी मानवजातीच्या कल्याणासाठी आणि शांततेसाठीच करू.

हा कार्यक्रम यशस्वी करण्यासाठी ज्यांनी परिश्रम घेतले त्या सर्वांचे आभार मानून मी या कार्यक्रमाचा समारोप करतो. पुन्हा एकदा सर्वांना राष्ट्रीय विज्ञान दिनाच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा!